ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

 

Τραγούδια

 

Σ' αγαπώ κι από χαρά για 'σένα ξαγρυπνώ
Θα κεντήσω στου αλόγου σου τη σέλα
Είσαι 'σύ ο άνθρωπός μου
Μαρίνα πράσινό μου αστέρι
Το πέλαγος είναι βαθύ
Θα γίνεις δικιά μου
Εδώ φυσάει ένας άνεμος
      που σκορπίζει πέτρες
Που το πάνε το παιδί
Τα σμυρναίικα τραγούδια
Θα με ζητάς στις εκκλησιές
Τούτο τον μήνα
Όσο βαρούν τα σίδερα
Χέρι
Μ' έκανες και σ' αγάπησα
Κράτα καλό λογαριασμό
Στης Γραμβούσας τ' ακρωτήρι
Όσο βαρούν τα σίδερα
Ένας κόμπος η χαρά μου
Μιά φορά θυμάμαι μ' αγαπούσες
Θάλασσα μη με διώχνεις μακριά
Τι πάθος βυθίζει
Ωκεανός
Δεν έκανα ταξίδια μακρινά
Αν μ' αγαπάς
Θα σ' αγαπώ
Μιά φορά θυμάμαι μ' αγαπούσες
Μιλά θάλασσα μικρή
Εδώ κοντά στη θάλασσα

 

Νοτιοκορεάτικο μουσικό όργανο

https://popup.gr/arts/mousiki/2330-sultans-of-swing-dire-straits?fbclid=IwAR1NL62k11F__qaRfHajOANBcHuH5MF6-Zwph3TOzGEvdKFsFjC20SFSrgw

Πολιτιστικό Κέντρο Ηρακλείου

https://www.patris.gr/2020/04/11/online-ekdiloseis-apo-simera-prosferei-to-politistiko-synedriako-kentro-irakleioy/?fbclid=IwAR2xogXYN-dNyM3igvYJBXQy3gLgWMkWplASZPA5ODpXYpPMWNV1sgWqW3I

Ακούστε 100 αριστουργήματα του χαρισματικού Chet Baker

https://popup.gr/arts/mousiki/4425-100-chet-baker-songs?fbclid=IwAR0RAFJ5Gx1Rkr8GnNpaSLO-S8cVyzH2gQ07BNC-aJUs5WpgUohnji_QNgo

Μετροπόλιταν Όπερα

www.metopera.org

Παραστάσεις της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου

https://www.roh.org.uk/

Για τον Τσιτσάνη. Του Δ. Τριάντου

Γεννήθηκε -σαν σήμερα-στα Τρίκαλα από γονείς Ηπειρώτες με άλλα 13 παιδιά (επέζησαν τα 4), ο πατέρας του τσαρουχάς με παραγγελίες και από την ανακτορική φρουρά, τον έχασε όντας μαθητής του δημοτικού, για να τα φέρουν βόλτα, η μητέρα του πλένει τα ρούχα των φαντάρων του αντικρινού στρατώνα, στα 13 του θα πιάσει για πρώτη φορά στα χέρια του το μπουζούκι του πατέρα του. Δικηγορική καριέρα ήταν το όνειρο της μάνας του, σε ηλικία 22 ετών, το 1937, έρχεται στην Αθήνα παίζοντας μπουζούκι για τα προς το ζην.

1940, συμπίπτει με τον Χαρίλαο Φλωράκη στο Τάγμα Τηλεγραφητών, αυτός αφηγείται: «Όταν πήγα εγώ στο Τάγμα, ο Τσιτσάνης ήταν ήδη αγαπητός στους φαντάρους. Τα βράδια μετά το προσκλητήριο πηδούσε τα συρματοπλέγματα με κάποιον άλλο και πήγαιναν στις ταβέρνες που ήταν γύρω από το στρατόπεδο και δούλευαν μέχρι αργά το βράδυ. Με τον ίδιο τρόπο ξαναγύριζαν και ούτε γάτος ούτε ζημιά. Μια φορά όμως ο επιλοχίας τον έπιασε στα πράσα που πηδούσε το φράχτη. Την άλλη μέρα το πρωί στην αναφορά “Τι γύρευες στα σύρματα τέτοια ώρα, Τσιτσάνη ;”. Κι αυτός ετοιμόλογος: “Ασυρματιστής είμαι κυρ λοχαγέ, τι θέλετε να κάνω, για επιθεώρηση πήγα στα σύρματα να δω αν είναι εντάξει!»
Με τους τεκέδες της εποχής δεν είχε πάρε-δώσε, μία χρόνια επιπεφυκίτιδα του επιδεινωνόταν από τις λάμπες Λουξ που χρησιμοποιούσαν, όμως γοητεύεται από τις ιστορίες τους. Το να δουλεύεις μπουζουκτσής την εποχή εκείνη ήταν επικίνδυνο, τα μαγαζιά γεμάτα μαχαιροβγάλτες, ο Μιχάλης Γενίτσαρης γράφει στην αυτοβιογραφία του ότι είχε μαζί κάτω από το σακάκι του περίστροφο colt 38, το ζεϊμπέκικο το χόρευαν με δίκοπα μαχαίρια χωμένα στα μπούτια, η λέξη ρεμπέτης ήταν βρισιά, ο ρεμπεσκές! Ο ίδιος ο Τσιτσάνης έζησε κατά τύχη, ένας αρχινταής τον έσωσε!
Γράφει το «Όταν συμβεί στα πέριξ (Της μαστούρας ο σκοπός)», η λεγόμενη αστική τάξη στα Τρίκαλα, παλιοί τσιφλικάδες, έμποροι, καπνέμποροι, του γυρίζουν την πλάτη, τον χλευάζουν, θεωρώντας πως ξεφτιλίζει το όνομα του πατέρα του με το να λέει τραγούδια για αποβράσματα «Αυτή είναι η εκδίκησή μου» θα πει χρόνια μετά στον Γιώργο Λιάνη, ερωτώμενος για την μετέπειτα καθολική αποδοχή του, ο αρχικός αρνητισμός του είχε κοστίσει!. Φτιάχνει τραγούδια ασταμάτητα. Κι όταν η λογοκρισία απαγορεύει τέτοιους στίχους, εκείνος γράφει την «Αρχόντισσα», για ένα υπαρκτό πρόσωπο, την Ελίζα, μια αριστοκρατική ευαίσθητη νεαρή χήρα που κατάντησε αλκοολική και εκτελέστηκε από τους Γερμανούς το 1941. Ο Μάνος Χατζιδάκις σχολιάζει: το «Αρχόντισσα μου, μάγισσα τρανή» έχει την ίδια δύναμη και αλήθεια που συναντάς στον “Ερωτόκριτο”» του Κορνάρου και στο “ Ματωμέvο Γάμο” του Λόρκα».
Γνωρίζεται με την Μαρίκα Νίνου, Αρμενικης καταγωγης, το πραγματικό της όνομα Ευαγγελία Αταμιάν γίνεται Μαρίκα, προς τιμήν της Μαρίκας Κοτοπούλη και Νίνου, από το μικρό όνομα του συζύγου της, ακροβάτη και ζογκλέρ του Νίνου Νικολαΐδη, ξεκίνησε με τον Χιώτη, έμελλε να ταυτιστεί με τον Τσιτσάνη στο πάλκο, στου «Τζίμη του Χοντρού», κάθε βράδυ για 3 χρόνια χαλασμός, πρωτόγνωρα για την εποχή τα «τσαλιμάκια της» στο πάλκο, επιβάλλεται δίπλα του και παραμερίζει τη Σωτηρία Μπέλλου και την Σεβάς Χανούμ, σε μια κρίση θυμού, στο καφενείο των μουσικών στην σημερινή οδό Κοτοπούλη στην Ομόνοια, η Μπέλλου μπαίνει μέσα την ξυλοφορτώνει και την στέλνει στο νοσοκομείο. H σχέση της Νίνου με τον Τσιτσάνη θυελλώδης. Πολλοί κάνουν λόγο για έρωτα, που ο Τσιτσάνης κατέπνιγε, σκεφτόμενος την οικογένειά του. Χώρισαν επεισοδιακά τη δεκαετία του '50 εξαιτίας περιοδείας της στη Νέα Υόρκη. «Δεν θα πας…Θα πάω» και πήγε μόνη της, ο Τσιτσάνης δεν της ξαναμίλησε, ούτε στην κηδεία της πήγε όταν πέθανε από καρκίνο της μήτρας στα 39 της έχοντας προλάβει να ηχογραφήσει μαζί του τη «Σεράχ», τα «Καβουράκια», τη «Ζαΐρα», το «Γεννήθηκα για να πονώ», στην ζωή της βασίζεται η ταινία "Ρεμπέτικο" του Κώστα Φέρρη. Από τον «Τζίμη τον Χοντρό» πέρασε Τσαρούχης, Μινωτής, Κούνδουρος, Καμπανέλλης, Χατζιδάκις και φυσικά ο Μίκης που θα αναφωνήσει «Θα 'θελα να με θεωρούν έναν ταπεινό μαθητή του».
Η δεκαετία του 70, η περίοδος καθολικής αποδοχής του, ξεκινά στο «Χάραμα» στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής για να μείνει μέχρι και έναν μήνα πριν φύγει από τη ζωή, μαζί του η Μπέλλου, Μοσχολιού, Αλεξίου, Γαλάνη, Κωχ, Τσανακλίδου, Αλεξάνδρα, Χαρούλα Λαμπράκη κ.α, περνούν οι πάντες για να τον δουν στο πάλκο, από τους φανατικούς ο Ανδρέας Παπανδρέου, του κάνει πρόταση για το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, του απαντά « Ανδρέα μου, τώρα είμαι ο Τσιτσάνης όλων των Ελλήνων, εάν έρθω μαζί σου, τους μισούς θα τους χάσω!». Το 1980, με πρωτοβουλία της UNESCO μέσα στο Χάραμα ηχογραφήθηκε ένας διπλός δίσκος που κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 1985, κατακτώντας το βραβείο της Μουσικής Ακαδημίας Charles Gross.
Φωτο 2. Φωτογραφημένος στο θρυλικό «Ουζερί Τσιτσάνης», στην Θεσσαλονίκη, το «βασίλειο» του, σέρβιρε μόνο τυρί και ψητή σαρδέλα, εκεί θα γράψει μερικά από τα καλύτερα τραγούδια του, ανάμεσα τους την «Συννεφιασμένη Κυριακή», το 1948. «Θυμάμαι αποβραδίς είχε γίνει μπλόκο από τους Γερμανούς σ’ ένα κουτούκι και κανείς μας δεν ήξερε αν θα φύγει ζωντανός από μέσα. Το χάραμα μας άφησαν να φύγουμε. Έξω το χιόνι ήταν στρωμένο και όπως πήγαινα για το σπίτι, είδα τόπους-τόπους πηχτό κόκκινο αίμα και ένα παλικάρι σκοτωμένο. Γύρισα σπίτι μου και έγραψα το τραγούδι με αρχικό τίτλο Ματωμένη Κυριακή». Γράφει και το «Κάνε λιγάκι υπομονή» που το χρησιμοποιεί ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στον κινηματογραφικό «Θίασο» ως αντιπροσωπευτικό δείγμα μιας ταραγμένης εποχής.
Φωτο 3. Ήταν βράδυ σαν σήμερα, 18 Ιανουαρίου του 1984, όταν η τηλεόραση μετέδωσε την είδηση από το Λονδίνο: «Πέθανε ο Βασίλης Τσιτσάνης, ανήμερα των γενεθλίων του! », «Να με θάψετε με το μπουζούκι μου και την ώρα που θα με κατεβάζετε να μου παίξετε την Συννεφιασμένη Κυριακή», ήταν η επιθυμία του… λίγα 24ωρα μετά, στο Α' Νεκροταφείο, ο κόσμος πατούσε πάνω στα μνήματα για να πλησιάσει με κάθε τρόπο τον τάφο και να πραγματοποιήσει την επιθυμία του (φωτο 3, ο τάφος του την επομένη της κηδείας). Μια Γαλλική εφημερίδα θα γράψει: «Για τον λαό του είναι πάνω και από Βασιλιάς, είναι ένα σύμβολο. Χωρίς αυτόν η ελληνική μουσική δεν θα ήταν αυτό που είναι σήμερα. Πάνω από 550 ηχογραφήσεις στο ενεργητικό του: «Αντιλαλούνε τα βουνά; Απόψε κάνεις μπαμ; Γλυκοχαράζουν τα βουνά; Χωρίσαμε ένα δειλινό; Ακρογιαλιές δειλινά; Ξημερώνει και βραδιάζει; Απόψε στις ακρογιαλιές ; Είμαστε αλάνια; Με παράσυρε το ρέμα; Δώδεκα η ώρα; Τα καβουράκια ;Τα λερωμένα τ΄ άπλυτα ; Της γερακίνας γιος; Τι σήμερα τι αύριο τι τώρα ; Ανάθεμά σε θάλασσα; Νύχτες μαγικές; Αργοσβήνεις μόνη; Γιατί με ξύπνησες πρωί; Ζαΐρα; Τρέξε μάγκα να ρωτήσεις ; Όμορφη Θεσσαλονίκη; Πέφτεις σε λάθη; Αραμπάς περνά ; Πήρα τη στράτα κι έρχομαι ; Σαν απόκληρος γυρίζω ; Τα ξένα χέρια; Μπαξέ-Tσιφλίκι; Σερσέ λα φαμ κ.α.
Το έργο του συνέχεια ανακαλύπτεται και διασκευάζεται, το 2015, η διάσημη Ολλανδή βιολίστρια Emmy Storms επιλέγει Τσιτσάνη να τελειώσει την συναυλία της, η μουσική του ταξιδεύει στο Χόλιγουντ, όταν ο Γούντι Άλεν, το 1995, στο σάουντρακ της ταινίας“Mighty Aphrodite” επιλέγει το «Νέο Μινόρε», ο Vassilikos διασκευάζει με ηλεκτρονικούς ήχους την Σεράχ και σε κάποια beach bars γίνεται το απόλυτο καλοκαιρινό hit! », η Μαρίζα Κωχ προσθέτει «Αν είσαι ακροατής των τραγουδιών του αναγκαστικά χορεύεις, αφού δεν μπορείς να πετάξεις!».
"Αισθανόμουν ταπεινός, πιο μικρός από τους άλλους ανθρώπους, γιατί ο μουσικός τότε είχε κακή φήμη, πήγαινε στα πανηγύρια κι ο καθένας κολλούσε τις δεκάρες, παίξε ρε, μην πω και τα υπόλοιπα. Έγινα μουσικός με την σκέψη, εάν δεν γίνω μεγάλος, να τα εγκαταλείψω ". Δυστυχώς δεν πρόλαβε να ζήσει και την επίσημη δικαίωση, στις 9 Δεκεμβρίου του 2017, η UNESCO συμπεριέλαβε το ρεμπέτικο στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας ! τα «χασικλίδικα ανθρώπων του υποκόσμου» σήμερα παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά εφάμιλλα με τα αργεντίνικα τάνγκο, τα αμερικανικά μπλουζ, τα πορτογαλέζικα φάδος σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης.
στα σχόλια: Μοναδικό μνημείο του λαϊκού μας πολιτισμού λόγω της σπάνιας μελωδικής αυτονόμησης των τριών ερμηνευτών - Ιωάννα Γεωργακοπούλου, Στελλάκης Περπινιάδης και ο Τσιτσάνης, η πρώτη ηχογράφηση της «Αχάριστης» !
Δε ρώτησες τόσο καιρό για μένα ...
πως πέρασα, τρελή, στην ξενιτιά, ...
σ’ αγάπησα, δυστύχησα για σένα...
και σέρνομαι, πανούργα, μακριά....
Μου είπανε πως ζεις ευτυχισμένη...
θεότρελη, στα πλούτη κολυμπάς,...
μα μια κατάρα πάντα θα σε δέρνει...
του προδομένου ο πόνος της καρδιάς....

Εντίθ Πιάφ. Του Δημήτρη Τριάντου

Ένα χρόνο πριν πεθάνει, η πιο μεγάλη μέρα της ζωής της, τραγούδησε στο ψηλότερο πάτωμα του Πύργου του 'Αιφελ στο μεγαλύτερο κοινό που μπόρεσε ποτέ να συγκεντρώσει καλλιτέχνης, την επευφήμησαν όπως ποτέ δεν επευφημήθηκε εν ζωή καλλιτέχνης όταν την άκουσαν να τραγουδά «Non, Je Ne Regrette Rien…Όχι, τίποτα, για τίποτα, δε λυπάμαι για τίποτα". Στις τελευταίες περιοδείες της τρεκλίζοντας πάνω στην σκηνή έμοιαζε απόκοσμη, εθισμένη στο αλκοόλ και στην μορφίνη και με 3 νοσηλείες λόγω ηπατικού κώματος, όμως τα πλήθη συνέχιζαν να στριμώχνονται μπροστά της. "Δε λατρεύτηκε τόσο πολύ, όσο όταν ζύγωνε στον θάνατό της", έλεγε ο Σαρλ Αζναβούρ που έφυγε πρόσφατα, μια από τις πολλές ανακαλύψεις της.

Το καλοκαίρι του 1961 ερωτεύεται τον Έλληνα κομμωτή και περφόμερ Θεοφάνη Λαμπούκα, 20 χρόνια νεότερο της, τον Theo Sagapo, παράφραση του Ελληνικού "ΣεΑγαπώ", ο τελευταίος άντρας της ζωής της. Τον παντρεύτηκε 9 Οκτωβρίου, ακριβώς ένα χρόνο μετά, σαν χτές, στις 10 Οκτωβρίου 1963, έφυγε από την ζωή, βρισκόταν στην Κυανή Ακτή, ο Θεοφάνης για να μην προδώσει την πόλη που γεννήθηκε, έζησε και δοξάστηκε, την μετέφερε με ασθενοφόρο στο Παρίσι και μόνο όταν έφτασαν εκεί, ανακοινώθηκε το μοιραίο. Η πόλη της το ανταπόδωσε. Αν και ο Αρχιεπίσκοπος του Παρισιού της αρνήθηκε θρησκευτική κηδεία γιατί είχε διάγει «βίον κοινόν εν αμαρτίαις» (την έψαλε εθελοντής επίσκοπος), 100. 000 άνθρωποι, περισσότεροι κι από κείνους που γιόρτασαν το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, κατέβηκαν στους δρόμους και στριμώχτηκαν στο νεκροταφείο Περ Λασέζ για το στερνό αντίο με την απαρηγόρητη Μάρλεν Ντίτριχ να μην αφήνει το φέρετρο.
φωτο 2. Αυτή ανέδειξε τον Υβ Μοντάν, "Όταν τραγουδάς" του 'λεγε, "πάντα να 'χεις στόχο τη καρδιά των ανθρώπων, οι καρδιές είναι ίδιες σ' όλο τον κόσμο", θυελλώδης η σχέση μαζί του, όταν έμαθε ότι την απατά, τον πέταξε από το σπίτι έξω με τις κλωτσιές " Γουστάρω τους άντρες, όχι τα αποφάγια", αυτή ανέδειξε και τον Ζωρζ Μουστακί που της γράφει το "Milord"...
Φωτο 3. Στις 18 Σεπτεμβρίου 1946 εμφανίζεται στο «Θέατρο Κοτοπούλη». Κατά την παραμονή της, η 31χρονη τότε Εντίθ ερωτεύεται το 25χρονο γόη της εποχής Δημήτρη Χόρν, παντρεμένο ήδη με τη Ρίτα Φιλίππου. Του στέλνει παθιασμένες ερωτικές επιστολές. Μία από αυτές, δημοπρατήθηκε το 2008 και πουλήθηκε για 1500 ευρώ. «Σ’ αγαπώ όπως δεν αγάπησα ποτέ κανέναν.... είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα.....Τάκη, μη μου πληγώσεις την καρδιά », δεν έχει γίνει γνωστό αν ο Χορν της απάντησε !
Φωτο 4. Ο Θεοφάνης, του πρόσφερε την χαρά να της κλείσει τα μάτια και συνάμα χρέη 7 εκατ. φράγκων!, περίπου 2 μήνες μετά την κηδεία, ανήμερα τα Χριστούγεννα, του έγινε έξωση από το κοινό τους διαμέρισμα, άτυχος και αυτός σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό σε ηλικία μόλις 34 ετών. Τάφηκε δίπλα στην Πιάφ και στην κόρη της, η επιγραφή πάνω στον κοινό τους τάφο γράφει «Η αγάπη όλα τα κατακτά».
Μικρό ανάστημα (1.48), σύντομη ζωή (47 χρόνια), τεράστιο ταλέντο, μετά την Ιωάννα της Λωραίνης, την Ζαν ντ'Αρκ, η δεύτερη πιο διάσημη Γαλλίδα, η πρώτη Αγία, η δεύτερη Αμαρτωλή, μόνη της αμαρτία το ερωτικό πάθος, «Σπίτι χωρίς άντρα, μέρα χωρίς ήλιο», έλεγε, ο κόσμος την λάτρεψε, η Γαλλική διανόηση υποκλίθηκε στην αγράμματη κοπέλα που μετά βίας κατάφερνε να διαβάσει μια ολόκληρη σειρά, ο Θεός για τους αμαρτωλούς ήρθε στον κόσμο, το εύθραυστο σπουργιτάκι προσευχόταν μέχρι το τέλος της ζωής της!
Στα σχόλια, τραγουδώντας κάτω από τις φτερούγες του Μίκη την «Όμορφη Πόλη»

Ο μεγάλος ερωτικός. Του Δ. Τριάντου

Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι….. Έχει γραφτεί ότι, εάν είναι να πατήσεις ένα κουμπί και σβήσεις όλη την Ελληνική δισκογραφία αλλά πρέπει να κρατήσεις ένα δίσκο, " Ο Μεγάλος Ερωτικός" αρκεί. " Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΕΡΩΤΙΚΟΣ έγινε από ένα αίσθημα ενοχής κι όχι από ερωτικούς λόγους. Είχα ένα αίσθημα ενοχής απέναντι σε μια θαυμάσια γυναίκα, τη Μυρτιώτισσα, μητέρα του Γιώργου Παππά, του μεγάλου ηθοποιού, ο οποίος ήταν και στενός μου φίλος. Μια δεδομένη στιγμή, άρρωστη στο νοσοκομείο, μου στέλνει το περίφημο ποίημά της το "Σ΄ αγαπώ, δεν μπορώ, τίποτ’ άλλο να πω, πιο βαθύ, πιο απλό, πιο μεγάλο!..." για να κάνω μουσική, μαζί μ΄ ένα πολύ συγκινητικό γράμμα. Τότες, είπα, θα πάω αμέσως να τη δω, αλλά δεν πήγα, και με την επιπολαιότητα που χαρακτηρίζει τους νέους, το ξέχασα. Στην Αμερική διαβάζοντας ότι πέθανε, μου ήρθε στο νου η παράλειψή μου, βρήκα το γράμμα της και το ποίημα και αισθάνθηκα όλες τις τύψεις ενός ανθρώπου που σαν νέος, κάνει τέτοιου είδους επιπολαιότητες. Θέλησα να γράψω μουσική εκ των υστέρων και για να το συμπεριλάβω κάπου έπρεπε να κάνω έναν ολόκληρο δίσκο έτσι έκανα τον Μεγάλο Ερωτικό, δικαιωματικά ανήκει στη μνήμη της Μυρτιώτισσας».

Ο Δημήτρης Ψαριανός έχει περιγράψει γλαφυρά την πρώτη τους συνάντηση με το Μάνο και την Φλέρυ Νταντωνάκη για το πρώτο άκουσμα του έργου στις έξι το απόγευμα, στο σπίτι του συνθέτη με την Φλέρυ να περνά την πόρτα του σπιτιού κρατώντας στα χέρια της δυο αναμμένες λαμπάδες, σαν να επρόκειτο να συμβεί κάτι ιερό, μια ιεροτελεστία , μια μεγάλη καλλιτεχνική ζύμωση. Για μένα, λέει ο Δημήτρης, ήταν ευχή και κατάρα μαζί, έπρεπε να τον είχα ερμηνεύσει σε μεγαλύτερη ηλικία, όταν είσαι μόνο 20 χρονών και έχεις πατήσει την κορυφή του Έβερεστ μετά τι άλλο να κάνεις, ότι έκανα μετά συγκρινόταν δυστυχώς για μένα με τον Μεγάλο Ερωτικό.
Τα γυρίσματα στο στούντιο της Columbia, άλλοι συνθέτες το έκλειναν για 2-3 ώρες, ο Μάνος το έκλεινε από το πρωί μέχρι το βράδυ. Χρησιμοποιήθηκαν κλασικά μουσικά όργανα, βιολί, βιολοντσέλο, κοντραμπάσο, άρπα, δύο κιθάρες, πιάνο που μετατράπηκε σε μικτό όργανο και λαούτο. Ο τρόπος που σε κάθε τραγούδι αναμιγνύονται οι μουσικοί ρυθμοί είναι ανεπανάληπτος, αρχαία ελληνική μουσική, δημοτικά τραγούδια, ποντιακή λύρα, Prokoviev, Mahler, Stravinsky. Ο Αντρέας Ροδουσάκης, ο κοντραμπασίστας του, σχολιάζει «Σα μουσική βόμβα έπεσε πάνω σε εμάς τους μουσικούς, όλοι αναρωτιόμασταν τι είναι αυτό που κάνει.... Πρόσθεσε ακόμα ότι για στίχους χρησιμοποιεί όλη την ιστορία της ελληνικής ποίησης, Σαπφώ, Σολωμός, Καβάφης, Ελύτης, Σαραντάρης, Γκάτσος, Χορτάτζης ακόμα και το Άσμα Ασμάτων του Σολομώντα και συμφωνείς ότι μιλάμε για πνευματικό γεγονός!
«Εκείνη την εποχή πολλοί απορήσανε που γύρισα στη διάρκεια της δικτατορίας και έκανα τον ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΩΤΙΚΟ, είπαν, αυτό ήρθε να μας δώσει το ’72 μέσα στην δικτατορία; Μόνον οι ανόητοι φαντάζονται ότι όταν είσαι ερωτευμένος γράφεις ένα έργο σαν τον «Μεγάλο Ερωτικό». Τον «Μεγάλο Ερωτικό» τον γράφεις όταν δεν ασχολείσαι με το αν είσαι ερωτευμένος ή όχι. Έχεις ξεκαθαρίσει τα θέματα και είσαι ελεύθερος να σκέπτεσαι.Τον έκανα από σκοπιμότητα γιατί είδα ότι εκείνο που έλειπε απ’ τον τόπο μας δεν ήταν το σύνθημα. Έλειπαν οι μεγάλες ανθρώπινες αξίες που είχαν καταρρακωθεί. Και δικαιώθηκα εκ των υστέρων διότι τα συνθήματα παρήλθαν, ενώ οι έννοιες του ΜΕΓΑΛΟΥ ΕΡΩΤΙΚΟΥ παρέμειναν.Εγώ έδωσα ακριβώς αυτό το οποίο είδα ότι έλειπε τότε, να ξαναβρούμε την αξιοπρέπεια μας και την καταγωγή μας!, ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΕΡΩΤΙΚΟΣ ήταν φορέας βαθύτερων ανθρώπινων αισθημάτων που κόντευαν τότε να εξεφτελιστούν.»
Πόσο ευφυής πρέπει να είσαι για να δίνεις τέτοια απάντηση! Αν η λέξη διανοούμενος στην Ελλάδα έχει κάποιο νόημα , να ένας άνθρωπος που την δικαιώνει. Ο Διονύσης Σαββόπουλος λέει σε συναυλία του στο Ηρώδειο « ούτε τα κορδόνια στα παπούτσια του δεν είμασταν άξιοι να δέσουμε χωρίς ποτέ να το έχομε ομολογήσει όσο ζούσε».
Ο Μάνος Χατζιδάκις παραδέχεται πως ακούγοντας τη Φλέρυ να τα ερμηνεύει τόσο μοναδικά και ανεπανάληπτα δεν επιχείρησε ποτέ άλλη ηχογράφηση ή ζωντανή εκτέλεση γιατί δεν μπορούσε να φανταστεί καλύτερη ερμηνεία. Η Φλέρυ, η "Τρελή του Φεγγαριού", ευλογημένη αλλά άτυχη, το μνήμα της βρίσκεται στο κοιμητήριο της Παιανίας, πλάι σ' αυτό του αγαπημένου της Μάνου.
Απ’ όλα τ’ άστρα τ’ ουρανού ένα είναι που σου μοιάζει
ένα που βγαίνει το πουρνό όταν γλυκοχαράζει.
Κυπαρισσάκι μου ψηλό, ποια βρύση σε ποτίζει,
που στέκεις πάντα δροσερό, κι ανθείς και λουλουδίζεις.
Να ’χα το σύννεφ’ άλογο και τ’ άστρι χαλινάρι
το φεγγαράκι της αυγής να ’ρχόμουν κάθε βράδυ.
Αν μ’ αγαπάς κι είν’ όνειρο, ποτέ να μην ξυπνήσω
γιατί με την αγάπη σου ποθώ να ξεψυχήσω.
Μαζί με το επίσης αριστουργηματικό « Χαμόγελο της Τζοκόντας», χτες, σήμερα και αύριο στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, όσοι τυχεροί βρείτε εισιτήρια προσέλθετε, να καθαρίσει λίγο η ψυχή μας, βγαίνεις από τον συναυλιακό χώρο καλύτερος άνθρωπος !

Κατάλογος τραγουδιών

https://docs.google.com/spreadsheets/d/1zQqoAKl_MCPOOveubSpZnRNldt6q6_lNR0Wj1FGEkl4/edit#gid=1617172287

ΥΜΝΟΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ & ΚΑΛΑΝΤΑ

https://www.youtube.com/watch?v=xgSBBr-rkOg

https://www.youtube.com/watch?v=jOxmbK0yHbU

Κανονάκι

https://www.youtube.com/watch?v=OOfS_qmqG6Q
https://www.youtube.com/watch?v=G3ilJ02wuJ0
https://www.youtube.com/watch?v=xB2acWtZ4q4
https://www.youtube.com/watch?v=-jsGxot_LZ4
https://www.youtube.com/watch?v=08kPCr6a-5M
https://www.youtube.com/watch?v=wT-YfIP1WeQ
https://www.youtube.com/watch?v=-G7xfBEttig
https://www.youtube.com/watch?v=_gniTN6xq-c

Vamos Ensemble

https://www.youtube.com/watch?v=5Aecbulwle8

"Έφυγε" ο George Michael. Τα 10 καλύτερα τραγούδια του.

http://www.e-radio.gr/post/72283/ta-10-kalytera-tragoydia-toy-george-michael

Από τη χριστουγεννιάτικη συναυλία του ωδείου "Πρελούδιο"

Ίριδα & Αντώνης

https://www.youtube.com/watch?v=deLh29PWR78&feature=youtu.be