Κάπαρη

 Κ Α Π Α Ρ Η

Στο χοροστάσι σα ρεχτείς τση φύσης για να μπαίνεις

κουζύλαμα 'ναι στον αθό και δεν την ποχορταίνεις.

Θες κι α δε θες τη ρέγεσαι και λες: "εδά 'ναι ώρα

τα χέρια μας να σμίξομε και ν' αρχινίξει γνώρα".

"Ποια 'σαι και ποια 'ν' η σκλέτη σου για πε μου κοπελιά μου"

κι εκείνη "κάπαρη" δα πει, "αυτό 'ναι τ' όνομά μου".

"Κι αλλού και στη Μεσόγειο που γυροτριγυρίζω

τα πλούσα τα ελέη μου στσ' αθρώπους τα χαρίζω.

Δεν είμ' αριστοκράτισσα μούδε ξετρέχω λούσα

κι ούτε ζητούν οι ρίζες μου τα χώματα τα πλούσα.

Κι όπου δεν ανημένουνε αθρώποι να με δούνε

φυτρώνω και δεν πολυσκώ βροχές και να μη 'ρθούνε.

Καρπούς και τα μπουμπούκια μου αθρώποι τα μαζώνουν

μ' άλμη και ξύδι σε τουρσί μέσα με φυλακώνουν.

Τσ' έχω τσι βιταμίνες μου και τσι πολυφαινόλες

και την υγειά ξετρέχω τη καθημερνές και σκόλες.

Γιατροπορεύγει αρθρίτιδες η γ-εδική μου ρίζα

τση γιατρικής κι οι πλια παλιοί μού πλέκανε βαΐζα.

Πικάντικη 'χω νοστιμιά και μπαίνω στσι σαλάτες

για να 'ναι καλοφάωτες κι αντάμι μυρωδάτες.

Κυρίες μου και κύριοι, χάρηκα για τη γνώρα,

είμαι λοιπόν η κάπαρη, σεμνή μα καρποφόρα.

 

Κωστής Λαγουδιανάκης,5/9/2020

Και αν τα μπουμπουκάκια  μου

 στον ασκιανό ξεράνουν, 

μες το χειμώνα σάικα 

καλό γιαχνάκι κάνουν!!!

Nonna Karina

Λιγώνομαι γιά κάπαρη, 

βάνω τη στη σαλάτα,

κι είναι ο κολαούζος μου 

στσ' ονοστιμιάς τη στράτα

Κωνσταντίνος Καζανάκης

Προσκυνώ σε νιό φεγγάρι

 

Προσκυνώ σε νιό φεγγάρι

κι απού σ' έπλασεν ομάδι,

κι απού δε σε προσκυνήσει

το ψωμί να λαχταρήσει.

Ως γεμίζεις να γεμίζω 

κι ως μορφίζεις να μορφίζω!!!

Συγκινητικό διήγημα μπονσάι

Είχα έναν φίλο

που πέθανε η μάνα του απότομα, από καρδιά.

Ήταν περίεργο παιδί και δεν έκλαψε καθόλου,

ούτε με το πρώτο σοκ

ούτε μετά - στις εκκλησίες και στους τάφους.

Ήταν κλειστός σαν πέτρα,

γιατί την αγαπούσε πολύ.

Το βράδυ

που έφυγαν οι επισκέπτες από το σπίτι

(σχεδόν τους έδιωξε),

εξαντλημένος άνοιξε το ψυγείο.

Σε ένα τάπερ βρήκε γεμιστά.

Τα είχε μαγειρέψει η μάνα του

μια μέρα πριν πεθάνει.

Έκατσε στο τραπέζι, μόνος, και άρχισε να τρώει.

Ένιωσε κάτι υπόκωφο να του χτυπάει τα σωθικά:

η οικειότητα αυτής της γεύσης.

Το ρύζι, η ντομάτα,

το συγκεκριμένο λάδι, ο συγκεκριμένος άνηθος,

αυτό το μείγμα

που ανήκε αποκλειστικά στη μάνα του.

Τότε μόνο τον πήραν τα κλάματα.

Έκλαιγε κι έτρωγε, σιγά - σιγά,

για να μην τελειώσουν γρήγορα τα γεμιστά του.

Μέχρι που τέλειωσαν.

.....................................................................

Απόσπασμα

από το βιβλίο του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου,

''Ας φυσά τώρα''

Ο πίνακας ζωγραφικής είναι του Καμίλ Πισαρό.

Ο Καζαντζάκης για τον Καβάφη Πρόσωπα

Η πιο χαρισματική πνευματική φυσιογνωμία

της Αιγύπτου, είναι χωρίς άλλο ο ποιητής Καβάφης.

Στο μεσόφωτο του αρχοντικού σπιτιού του,

προσπαθούσα να διακρίνω τη μορφή του.

Ανάμεσά μας 

είναι ένα τραπεζάκι γεμάτο ποτήρια 

με χιώτικη μαστίχα και ουίσκι - και πίνουμε.

Μιλούμε για πλήθος πρόσωπα κι ιδέες,

γελούμε, σωπαίνουμε, και πάλι αρχίζει,

με κάποια προσπάθεια, η κουβέντα.

Εγώ πολεμώ να κρύψω στο γέλιο

τη συγκίνηση και τη χαρά μου.

Να ένας άνθρωπος μπροστά μου, 

άρτιος, που τελεί τον άθλο της τέχνης

με υπερηφάνεια και σιωπή, αρχηγός ερημίτης,

κι υποτάσσει την περιέργεια, 

τη φιλοδοξία και τη φιληδονία 

στον αυστηρό ρυθμό μιας επικούρειας ασκητικής.

Η φωνή του είναι γεμάτη ακκισμούς και χρώμα,

και χαίρουμαι με τέτοια φωνή να διατυπώνεται

η πονηρή, όλο κοκεταρία, 

βαμμένη, στολισμένη γραία αμαρτωλή ψυχή του. 

Έτσι που για πρώτη φορά 

τον βλέπω απόψε και τον ακούω, 

νιώθω πόσο σοφά μια τέτοια πολύπλοκη, 

βαρυφορτωμένη ψυχή της άγιας παρακμής 

κατόρθωσε να βρει τη φόρμα της

- την τέλεια που της ταιριάζει - 

στην τέχνη και να σωθεί.

Ο εξωτερικά πρόχειρος 

μα σοφά μελετημένος στίχος του Καβάφη, 

η θεληματικά αλλοπρόσαλλη γλώσσα του,

η απλοική ρίμα του, 

είναι το μόνο σώμα που μπορούσε πιστά 

να περικαλύψει και να φανερώσει την ψυχή του.

Σώμα και ψυχή στα τραγούδια του είναι ένα.

Σπάνια στην ιστορία της φιλολογίας μας

μια τέτοια ενότητα υπήρξε τόσο οργανικά τέλεια.

Ο Καβάφης 

είναι από τα τελευταία άνθη ενός πολιτισμού.

Με διπλά ξεθωριασμένα φύλλα,

με μακρύ ασθενικό κοτσάνι, δίχως σπόρο.

Ο Κωνσταντίνος Καβάφης

έχει όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά

ενός εξαιρετικού ανθρώπου της παρακμής

- σοφός, ειρωνικός, 

ηδονιστής, γόης, γιομάτος μνήμη. 

Ζει σαν αδιάφορος, σα θαρραλέος.

Κοιτάζω απόψε 

και χαίρουμαι τη γενναία αυτή ψυχή 

που αποχαιρετά αργά, παθητικά,

χωρίς δύναμη και χωρίς λιποψυχία,

την Αλεξάνδρεια που χάνει.

- Μα δεν πίνετε καθόλου! Γιατί σωπάσατε;

Σκύβει και μου γεμίζει το ποτήρι, και το μάτι του 

για μια στιγμή έλαμψε με σαρκασμό κι ευγένεια.

Σώπαινα, 

γιατί συλλογιζόμουν το θαυμαστό του τραγούδι

''Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον''

και δεν του αποκρινόμουν, 

γιατί το έλεγα σιγά - σιγά από μέσα μου:

Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ', ακουσθεί

αόρατος θίασος να περνά 

με μουσικές εξαίσιες, με φωνές - 

την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου 

που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου 

που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανωφέλετα θρηνήσεις.

Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος, 

αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που φεύγει.

Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν 

ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου' 

μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς. 

Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος, 

σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι, 

πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,

κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ' όχι 

με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα, 

ως τελευταία απόλαυση τους ήχους, 

τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου, 

κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις.

Νίκος Καζαντζάκης

Απόσπασμα από το βιβλίο:

''Ταξιδεύοντας Ιταλία - Αίγυπτος - Σινά - Ιερουσαλήμ''

Ολισθήματα μεγάλων

Eleanna Bardi ..δεν είναι ακριβώς έτσι απλά τα πράγματα, αλλά πολύ πιο σύνθετα. 

Ο Knut Hamsun, δημοσίευσε επικήδειο του Χίτλερ, στον οποίο τον χαρακτήριζε ως "πολεμιστή για το καλό της ανθρωπότητας" και "προφήτη του Ευαγγελίου της Δικαιοσύνης". Παρά ταύτα, ο Κνουτ Χάμσουν έμεινε πρωτίστως γνωστός για το αριστούργημά του "Ευλογία της γης" και τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ.

Οι Σαρτρ-Ντε Μποβουάρ έκαναν ταξίδια αναψυχής στη ρημαγμένη απ' τον λιμό και την ανελευθερία Κίνα του Μάο.

Ο Ezra Pound ήταν γνωστός για τον αντισημιτισμό του και τη γοητεία που του ασκούσαν τα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Αλλά επίσης έμεινε γνωστός για το ποιητικό μεγαλείο των Cantos του, που χαιρόμαστε και σήμερα.

Ο φιλοναζιστής Louis Céline έγραψε το υπέροχο "Ταξίδι στην άκρη της νύχτας", το ασύγκριτο μυθιστόρημα, που εξακολουθεί να μας συγκλονίζει.

Ο Μπόρχες ήταν ομοτράπεζος του Πινοσέτ, μα κάνει ακόμα χιλιάδες αναγνώστες να χάνονται στους μαγικούς του κόσμους.

..και η λίστα είναι ατέλειωτη, θα μπορούσα να γράφω ως το πρωϊ. 

Στην ιστορία των πρωτομαστόρων της Τέχνης υπάρχουν μαύρες ατραποί, υπάρχει και το μελανό πρόσωπο του Ιανού, υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά της σελήνης. Και καθόλου δε σημαίνει ότι λερωνόμαστε ψυχικά, όταν απολαμβάνουμε μεγάλες, όμορφες δημιουργίες του ανθρωπίνου πνεύματος.

Το πλοίο που βυθιζόταν και η βάρκα που χωρούσε μόνο ένα άτομο

  Μια δασκάλα που δίδασκε στην τάξη της, αποφάσισε να πει στα παιδιά μια καταπληκτική ιστορία.

   Η ιστορία της μιλούσε για ένα κρουαζιερόπλοιο που βυθίζονταν και για ένα ζευγάρι που προσπαθούσε να σωθεί μπαίνοντας σε μια σωστική λέμβο. Δυστυχώς όμως ανακάλυψαν ότι στη βάρκα υπήρχε χώρος μόνο για ένα άτομο. Δεν μπορείτε να φανταστείτε τι ήθελε να διδάξει στα παιδιά της η δασκάλα με αυτή την ιστορία..

   «Ένα κρουαζιερόπλοιο άρχισε να βουλιάζει στη θάλασσα και έπρεπε άμεσα να εκκενωθεί από τους επιβάτες. Ένα ζευγάρι έτρεξε γρήγορα προς τις σωσίβιες λέμβους. Όταν έφτασαν όμως, είδαν έντρομοι ότι υπήρχε χώρος για να σωθεί μόνο ένα άτομο. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή ο άντρας έσπρωξε τη σύζυγό του και πριν προλάβει εκείνη να αντιδράσει, πήδηξε αυτός μέσα στη βάρκα.

   Τότε η γυναίκα του, η οποία στέκονταν στο πλοίο που βυθίζονταν, φώναξε στον σύζυγό της μια φράση».

  Η δασκάλα σταμάτησε την αφήγηση της, γύρισε προς τη τάξη και ρώτησε τα παιδιά:

 «Τι νομίζετε ότι του φώναξε;»

   Οι περισσότεροι από τους μαθητές με ενθουσιασμό απάντησαν ότι η σύζυγος φώναξε: «Σε μισώ!», «Δεν το περίμενα ποτέ αυτό από εσένα» και «Νόμιζα ότι με αγαπούσες».

   Η δασκάλα παρατήρησε ένα αγόρι που ήταν συνέχεια σιωπηλό. Τον ρώτησε τι πίστευε ότι φώναξε η σύζυγος και αυτός της απάντησε:

 «Κυρία, νομίζω ότι του φώναξε: «Να προσέχεις το παιδί μας»».

   Έκπληκτη η δασκάλα τον ρώτησε: «Έχεις ακούσει ξανά αυτή την ιστορία;»

 Το αγόρι κούνησε το κεφάλι του αρνητικά: «Όχι, αλλά αυτό ήταν που είπε και η δική μου μαμά στον μπαμπά μου, λίγο πριν πεθάνει από την αρρώστια της».

 Η δασκάλα γύρισε προς τα παιδιά και τους είπε με χαμηλή φωνή:

 «Η απάντηση είναι σωστή».

   Το πλοίο τελικά βυθίστηκε και όλοι όσοι δεν κατάφεραν να ξεφύγουν σκοτώθηκαν. Ο άντρας πήγε στο σπίτι και μεγάλωσε την κόρη τους μόνος του. Πολλά χρόνια αργότερα, μετά το θάνατο του πατέρα της, η κόρη τους βρήκε τυχαία το ημερολόγιο του και διάβασε ολόκληρη την ιστορία. Ανακάλυψε ότι η μητέρα της, λίγο πριν επιβιβαστεί στο πλοίο, είχε διαγνωσθεί με μια ανίατη ασθένεια. Την κρίσιμη στιγμή, ο πατέρας έκανε αυτό που πίστευε ότι ήταν σωστό. Όχι για αυτόν, αλλά για την κόρη τους.

   «Ήθελα τόσο να μείνω μαζί σου στο πλοίο αγαπημένη μου. Ήθελα να πεθάνουμε μαζί. Αλλά για χάρη της κόρης μας, επέλεξα να σε αφήσω μόνη», έγραφε στο ημερολόγιό του».

 Τα παιδιά έμειναν για αρκετά λεπτά σιωπηλά μόλις η δασκάλα τελείωσε την ιστορία της.

 Η δασκάλα τότε προσπάθησε να δώσει στα παιδιά να καταλάβουν το νόημα αυτής της ιστορίας:

 «Το καλό και το κακό είναι περίπλοκα και πολλές φορές πολύ δύσκολο να τα κατανοήσεις. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν πρέπει να επικεντρώνεται κάποιος μόνο στην επιφάνεια και να κρίνει τον άλλον χωρίς να προσπαθήσει πρώτα να κατανοήσει τις πράξεις του.

 Άν έχετε βγει να φάτε με κάποιον φίλο και προσφερθείτε να πληρώσετε τον λογαριασμό, δεν το κάνετε γιατί έχετε πολλά χρήματα αλλά γιατί βάζετε την φιλία σας πάνω από τα χρήματα.

 Εκείνοι που παίρνουν πρωτοβουλίες στη δουλειά τους, δεν το κάνουν επειδή είναι χαζοί, αλλά επειδή καταλαβαίνουν την έννοια της ευθύνης.

Όσοι ζητούν συγγνώμη μετά από έναν καυγά, δεν το κάνουν επειδή ξέρουν ότι υποστήριζαν την λάθος άποψη, αλλά επειδή εκτιμούν περισσότερο τον άνθρωπο δίπλα τους.

 Εκείνοι που είναι πρόθυμοι να σας βοηθήσουν, δεν το κάνουν επειδή σας χρωστάνε κάτι, αλλά επειδή σας βλέπουν ως ένα αληθινό φίλο.

 Εκείνοι που σας τηλεφωνούν συχνά, δεν το κάνουν γιατί δεν έχουν τίποτα άλλο να κάνουν, αλλά επειδή είστε στην καρδιά τους.

 Μια ημέρα, όλοι θα αναγκαστούμε να χωρίσουμε από αυτούς που έχουμε σήμερα δίπλα μας. Θα χάσετε τις κουβέντες σας, θα ξεχάσετε τα όνειρο που κάνατε μαζί τους. Οι ημέρες θα περάσουν, τα χρόνια θα φύγουν και μια μέρα τα παιδιά σας θα δουν μερικές φωτογραφίες και θα σας ρωτήσουν:

 «Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι;»

 Και εσείς θα χαμογελάσετε με αόρατα δάκρυα, και θα τους απαντήσετε:

 «Είναι οι άνθρωποι με τους οποίους πέρασα τις καλύτερες μέρες της ζωής μου.»

Ανδρέας Κάλβος

Γιώργος Βιδάκης

3 Νοεμβρίου στις 12:30 μ.μ.

Μνήμη Ανδρέα Κάλβου, πέθανε σαν σήμερα το 1869
Ο Ανδρέας Κάλβος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1792. Ο Κερκυραίος πατέρας του Τζανέτος (Ιωάννης), ανθυπολογαγός του μισθοφορικού στρατού της Βενετίας, εγκατέλειψε το νησί και μετακόμισε στο Λιβόρνο της Ιταλίας για να ασχοληθεί με το εμπόριο, παίρνοντας μαζί του τους δύο γιους του, τον Ανδρέα και τον Νικόλαο (γεν. 1800), αλλά όχι και τη σύζυγό του Αδριανή Ρουκάνη, κόρη παλιάς ζακυνθινής οικογένειας, με την οποία διαζεύχθηκε και επίσημα το 1805. Τα παιδιά, που δεν φαίνεται να ξαναείδαν τη μητέρα τους (η οποία ξαναπαντρεύτηκε, αλλά όταν πέθανε το 1815 τους κληροδότησε τη μικρή περιουσία που της είχε μείνει), μεγάλωσαν μόνο με τον πατέρα, που ταξίδευε συχνά. Το 1812 που πέθανε και ο Τζανέτος ο Ανδρέας γνωρίστηκε στη Φλωρεντία με τον Ζακύνθιο Ιταλό ποιητή Ούγο Φόσκολο. Όταν ο Φόσκολο χρειάστηκε κάποιον παιδαγωγό για ένα νεαρό εξάδερφό του από τη Ζάκυνθο του οποίου ανέλαβε την κηδεμονία, προσέλαβε τον Κάλβο. Η θέση του παιδαγωγού ήταν, παράλληλα, για τον εικοσάχρονο Κάλβο και θέση γραμματέα του διάσημου ποιητή. Ο Φόσκολο αυτοεξορίστηκε στη Ζυρίχη, επειδή την Ιταλία είχαν καταλάβει, μετά την πτώση του Ναπολέοντα, οι Αυστριακοί, και ο Κάλβος ταξίδεψε εκεί για να τον συναντήσει.
Μαζί, το ίδιο έτος (1816), πήγαν στο Λονδίνο, όπου μετά από λίγο καιρό η μεγάλη τους φιλία διαλύθηκε. Στο Λονδίνο ο Κάλβος έγινε γνωστός ως λόγιος, παντρεύτηκε και απόκτησε μια κόρη. Μετά τον θάνατο της συζύγου και της κόρης του εγκατέλειψε την Αγγλία και εγκαταστάθηκε για λίγο στη Φλωρεντία (1821) και κατόπιν στη Γενεύη. Το 1826 ταξίδεψε στην Ελλάδα με σκοπό να λάβει μέρος στον Αγώνα (τουλάχιστον αυτό δήλωσε [σε γαλλική γλώσσα] στην εισαγωγή της συλλογής του Λυρικά, σε «επιστολή» προς τον στρατηγό Λαφαγιέτ: «Αφήνω με λύπη τη Γαλλία. Το χρέος μου με καλεί στην πατρίδα μου, να προτάξω μια καρδιά ακόμη στο σπαθί των Μουσουλμάνων»). Έμεινε όμως πολύ λίγο στο Ναύπλιο και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Κέρκυρα. Εργάστηκε στην αρχή για ένα διάστημα ως καθηγητής στην Ιόνιο Ακαδημία (1827) και μετά από χρόνια ως διευθυντής του Ιονίου Γυμνασίου (1841). Στην Κέρκυρα έζησε ως το 1852, οπότε μετακόμισε στην Αγγλία, παντρεύτηκε, και με τη δασκάλα σύζυγό του εγκαταστάθηκε (1855) και έζησε μέχρι τον θάνατό του (1869) στην πόλη Λάουθ, στο Λινκολνσάιρ, όπου η Σαρλότ Ουάνταμς-Κάλβου διηύθυνε ένα παρθεναγωγείο. Το 1960 έγινε μετακομιδή των οστών του από το Λάουθ στη Ζάκυνθο.
Ο Κάλβος φαίνεται να ασχολήθηκε με τη γραφή και την ποίηση από πολύ νέος. Τα πρωτόλειά του («Apologia del suicidio», «Canzone a Napoleone») γράφτηκαν στα ιταλικά το 1811 και το ποίημά του «Ode agli Ionii» το 1814. Τα είκοσι ποιήματά του («Ωδαί») στα ελληνικά γράφτηκαν υπό την άμεση επήρεια της ελληνικής επανάστασης και εκδόθηκαν με τίτλο Λύρα (1824) και Λυρικά (1826) στη Γενεύη και το Παρίσι αντίστοιχα. Το ιταλόφωνο έργο του, μεγαλύτερο σε έκταση, έχει δημοσιευτεί στα βιβλία: Andrea Calbo, Opere Italiane, a cura del prof. Giorgio Zoras, Roma 1938 και Mario Vitti, A. Kalvos e i suoi scritti in italiano, Napoli 1960.

Φανταστικό πορτρέτο του Κάλβου-Σχέδιο του Γιώργου Σεφέρη.
Πηγή : https://latistor.blogspot.com

Καζαντζάκης. Του Δ. Τριάντη

ινοποίησε μια δημοσίευση.

5 Νοεμβρίου στις 11:11 μ.μ. ·

Δημήτρης Τριάντος

5 Νοεμβρίου στις 9:44 π.μ.

 «Είμαι μια ηλεκτρική συσκευή και αυτή το ηλεκτρικό ρεύμα. Αν κοπεί, χάθηκα…". Τους πάντρεψε στον Ναό του Αγίου Γεωργίου Καρύτση στην Αθήνα μετά από 20άχρονο δεσμό, ο Άγγελος και η Εύα Σικελιανού, μάλιστα ο Νίκος ξέχασε τις βέρες, οπότε ο Άγγελος και η Εύα έβγαλαν τις δικές τους και τις πέρασαν στα δάχτυλα τους!. Η Ελένη δακτυλογράφησε την "Οδύσσεια" με τους 33.333 στίχους, 7 φορές, κατά πολλούς το καλύτερο του έργο, περιέχει περισσότερες από 5.000 λέξεις που δεν υπάρχουν σε κανένα Νεοελληνικό λεξικό, τις πήρε από το στόμα του κόσμου για να τις διασώσει.

Φωτο 1. ο επιχρωματισμός της φωτογραφίας από τον Xρήστο Καπλάνη
Φωτο 2. η Ελένη στην τελευταία σπονδή, σαν σήμερα 5 Νοεμβρίου 1957, κηδεύεται στον Μητροπολιτικό Ναό του Ηρακλείου, στον Καπετάν Μηνά όπως τον έλεγε ο πατέρας του (ο Καπετάν Μιχάλης) που κάθε Κυριακή παραφύλαγε πότε θα φύγουν οι παπάδες που δεν ήθελε να τους βλέπει για να μπει στην Εκκλησιά και να ευλογήσει ο Άγιος τα άρματα του. « Θέλω να πεθάνω στην Κρήτη, εκεί στο Κάστρο (Ηράκλειο). Το χώμα της Κρήτης έφτιασε το αίμα μου – αυτό θέλω να το πιει…
Φωτο 3. « Τότε ήμουνα στρατιώτης και παπάς και υπηρετούσα τη θητεία μου. Μια μέρα πριν την κηδεία του, ο διοικητής κάλεσε όλους τους στρατιωτικούς και έδωσε διαταγή να μην βγει κανείς έξω από το στρατόπεδο. Οι αρχές φοβόνταν ταραχές γιατί είχε έρθει εκκλησιαστική διαταγή να μην ταφεί ο Καζαντζάκης. Όταν θα το ‘παιρναν χαμπάρι οι Κρητικοί θα έκαναν μεγάλες φασαρίες. Εγώ ένιωσα πολύ άσχημα, δεν άντεχα να πάρω στο λαιμό μου τέτοιο άδικο. Δεν μπορούσα να αρνηθώ τα ιερά μυστήρια σ’ ένα βαφτισμένο χριστιανό που δεν έκανε ποτέ κάτι ανήθικο. Όσο αφορά τα βιβλία του δεν είμαι άξιος να τα κρίνω. Το ‘σκασα κρυφά από το στρατό τη μέρα της κηδείας. Πήρα αθόρυβα τα ράσα μου και έτρεξα στο Μαρτινέγκο και τον έθαψα. Πέρασα από στρατιωτικό δικαστήριο και μπήκα φυλακή για έξι μήνες. Ο παπα-Σταύρος Καρπαθιωτάκης σε ηλικία 87 ετών έφυγε φέτος το καλοκαίρι από την ζωή στο σπίτι του στον Άι-Γιάννη Κνωσού.
Φωτο 4. Αθήνα, οδός Ακαδημίας, 1998, η 95χρονη πλέον Ελένη υποβασταζόμενη πάει να του χαϊδέψει το κεφάλι, στα αποκαλυπτήρια της προτομής του. Ασκητής, μαγείρευε Δευτέρα και έτρωγε ως το Σάββατο από το ίδιο φαγητό, αδύνατος, πετσί και κόκαλο, στην Κατοχή στην Αίγινα όπου έμενε μόνιμα, κινδύνευσαν με την Ελένη να πεθάνουν από την πείνα, ζούσαν μόνο με χόρτα και τσάι, όταν ευτυχώς ο καλός Θεός (αν και "άθεος" ) έστειλε ένα Φραγκισκανό μοναχό από την Αθήνα ζητώντας του να μεταφράσει την βιογραφία του Αγ. Φραγκίσκου της Ασίζης οπότε και του έστειλε πακέτα με τρόφιμα, χρωστούσε στον Άγιο την ζωή του και του αφιέρωσε το έργο "ο Φτωχούλης του Θεού."
Δούλευε τόσο πολύ που έλεγες «πώς διάολο αντέχει αυτός ο άνθρωπος; ούτε ένα λεπτό δεν πήγαινε χαμένο, χωρίς δουλειά. Στην Αίγινα όταν περνούσε από τα γεμάτα καφενεία να παίζουν τάβλι ή χαρτιά γινόταν έξαλλος «Ε, κακομοίρη άνθρωπε, μπορείς να μετακινήσεις βουνά, να κάμεις θάματα, κι εσύ βουλιάζεις στην κοπριά, στην τεμπελιά και στην απιστία! Θεό έχεις μέσα σου, Θεό κουβαλάς και δεν το ξέρεις «ΟΙ ΑΔΕΡΦΟΦΑΔΕΣ»
Μωρέ δεν είναι κρίμα κι άδικο να μη βαστάει χίλια χρόνια η νιότη του ανθρώπου! Μπας και φοβήθηκε ο Θεός μην του πάρουμε το θρόνο, και σιγά σιγά, μπαμπέσικα, μας ξαρματώνει, μας βγάζει τα δόντια, μας ξεκλειδώνει τα γόνατα, μας τσακίζει τα νεφρά, μας θολώνει τα μάτια, και τρέχουν τα ρουθούνια και τα χείλια μας μύξες και σάλια; Δε με νοιάζει ο θάνατος, δε με νοιάζει, ας με φάει μια και καλή το βόλι…μα αυτό το σιγανό ξεγιβέντισμα! «ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΙΧΑΛΗΣ»
Μωρέ τι υποφέρει κι αυτός ο Θεός, βρήκε τον μπελά του μαζί μας. Φωνάζουν τα ψάρια: Μη μας στραβώσεις, Κύριε, και μπούμε στα δίχτυα! Φωνάζουν οι ψαράδες: Στράβωσε τα ψάρια, Κύριε, να μπούνε στα δίχτυα! Ποιον από τους δυο ν’ ακούσει ο Θεός; Πότε ακούει τα ψάρια, πότε τους ψαράδες – κι έτσι πορεύεται ο κόσμος! “Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ
Κάθε χρόνο υποψήφιος για το Νόμπελ από το 1950 μέχρι τον θάνατο του, το 1957. Ο ίδιος το ήθελε πολύ, όχι μόνο για την υστεροφημία του αλλά και για να αποκαταστήσει οικονομικά την Ελένη αφού η υγεία του χειροτέρευε (λευχαιμία), είχε ήδη χάσει το μάτι του. Ο Σπύρος Μελάς από την Ακαδημία Αθηνών πρωτοστάτησε στην εκστρατεία συκοφάντησης του, ο ίδιος ο Υπουργός Παιδείας της Σουηδίας ομολογεί ότι στάλθηκαν επιστολές σε όλα τα μέλη ότι τυχόν βράβευση του θα ήταν εχθρική ενέργεια προς την Ελλάδα. Το σπουδαίο ήταν ότι η Νορβηγική Ακαδημία προσφέρθηκε να του δώσει διαβατήριο και Νορβηγική υπηκοότητα για να διευκολύνει την βράβευση του αλλά αυτός αρνήθηκε, το βραβείο εάν το κέρδιζε, έπρεπε να πάει και στην Ελλάδα.
Κανένας από τους δύο νομπελίστες ποιητές μας δεν έχει τόσο πολύ μεταφρασθεί και διαβασθεί ανά την υφήλιο όσο ο Καζαντζάκης, σε παραπάνω από 41 γλώσσες και διαλέκτους, έγινε Οσκαρικές ταινίες, θεατρικα έργα, βιβλία τσέπης, best seller, πίσω σε απόσταση ο Καβάφης σε 29, ακολουθεί ο Σεφέρης σε 23 γλώσσες!
Φωτο 5, στα σχόλια. Η ευχαριστήρια επιστολή ενός παραλίγο συνάδελφου του (Νομπελίστα) του Άλμπερτ Αϊνστάιν, τον ευχαριστεί που του έστειλε μεταφρασμένο στα Γερμανικά το έργο «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται»,
" Σωτηρία θα πει να λυτρωθείς απ’ όλους τους σωτήρες· αυτή ‘ναι η ανώτατη λευτεριά "
"Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο, καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο, το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή ! (ΑΣΚΗΤΙΚΗ).

Καμύ και ποδόσφαιρο. Από τη Maria Dedoussi.

Maria Dedoussi

 

7 Νοεμβρίου στις 2:33 μ.μ.

Με ρώτησε ένας φίλος μου προχθές εάν βρίσκω "προβληματικό" το γεγονός ότι ο 13χρονος γιος του ασχολείται εντατικά και σχεδόν μονοθεματικά με τον αθλητισμό, το μπάσκετ συγκεκριμένα.

Είπα, ναι, το βρίσκω ελαφρώς προβληματικό, όχι επειδή ο αθλητισμός είναι κακό πράγμα, αλίμονο, αλλά επειδή νομίζω ότι ένα παιδί -ένας άνθρωπος- πρέπει να αντλεί τα ερεθίσματά του από πράγματα που ταΐζουν και "παιδεύουν" το σώμα όσο και το πνεύμα εξίσου.
Αλλά, πάλι, αυτό είναι μια εντελώς δική μου άποψη, έχει να κάνει με τον τρόπο που εγώ μεγάλωσα, με τον τρόπο που εγώ βλέπω τα πράγματα, με τον τρόπο που εγώ θεωρώ ότι είναι καλό να γίνονται, με αυτό που είμαι εν τέλει.
Βέβαια, ο Αλμπέρ Καμί, που γεννήθηκε σαν σήμερα το 1913, ίσως να έλεγε κάτι διαφορετικό.
"Αυτά που γνωρίζω με τη μεγαλύτερη βεβαιότητα για την ηθική και το καθήκον, τα χρωστάω στο ποδόσφαιρο", είχε πει. Είναι πολύ γνωστή ατάκα του αυτή.
Έπαιζε τέρμα, στην ομάδα Racing Universitaire Algerios -γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αλγερία- ήταν και πολύ καλός και δεν εγκατέλειψε τη μπάλα για τη Φιλοσοφία, τον ανάγκασε η φυματίωση.
Ο Καμί έβλεπε το ποδόσφαιρο σαν μια φιλοσοφική προέκταση της ζωής:
Η μπάλα δεν θα σου έρθει ποτέ ακριβώς όπως την περιμένεις. Πρέπει να είσαι προετοιμασμένος πάντα τόσο για τη νίκη όσο και για την ήττα και να μην επηρεάζεσαι ιδιαίτερα από κανένα από τα δύο. "Δεν υπάρχει μοίρα που να μην νικιέται με την περιφρόνηση", είχε γράψει.
Αλλά αυτό που τον απασχολούσε περισσότερο σε σχέση με το ποδόσφαιρο είναι το είδος της προσωπικής ηθικής και ακεραιότητας που μπορεί ένας ελεύθερος άνθρωπος ν' αναπτύξει μέσα σε μια ομάδα και στις σχέσεις του με άλλους αντίστοιχα ελεύθερους ανθρώπους.
Πράγμα κάπως παράδοξο. Αλλά, ήταν ένας άνθρωπος που έτσι κι αλλιώς αναζητούσε τη λογική στον παραλογισμό της ανθρώπινης ύπαρξης και μας προέτρεψε να φανταστούμε το Σίσσυφο ευτυχισμένο.
Αυτό που καταλαβαίνω εγώ ότι είπε ο Καμί είναι ότι η ανθρώπινη ύπαρξη είναι μια καταδίκη από μόνη της.
Κι αν καταφέρεις μέσα στο μυαλό σου να αποδεχθείς αυτήν την καταδίκη σαν μια δεδομένη και αμετάβλητη συνθήκη και να τη μετατρέψεις υπερβατικά σε κάτι μέσα από το οποίο αντλείς ευτυχία, χωρίς να πρέπει διαρκώς να αιτιολογείς την ευτυχια αυτή, έχεις κερδίσει το μοναδικό πράγμα που έχει σημασία.
Την ελευθερία σου.
Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο.

Sigmund Freud & Άγγελος Κατακουζηνός

Sigmund Freud & Άγγελος Κατακουζηνός: Δυό διάσημοι ψυχίατροι, λάτρεις της τέχνης τα σπίτια των οποίων έγιναν ξεχωριστά μουσεία!

οΆγγελος Κατακουζηνός (1904-1982) είναι από τους πρωτοπόρους εκπροσώπους της ψυχιατρικής επιστήμης. Επίσης, ένας από τους επιφανέστερους πνευματικούς ανθρώπους της ελληνικής διανόησης του 20ου αιώνα, που θαύμαζε και σεβόταν το έργο του πατέρα της ψυχανάλυσης Sigmund Freud.

Αφιέρωσε και εκείνος τη ζωή του στο να θεραπεύει τις ψυχικές ασθένειες με σκοπό να μην βλάπτουν το σώμα. Κέρδισε μεγάλο σεβασμό, τόσο στη χώρα καταγωγής του, όσο και στο εξωτερικό.

Όσο, μάλιστα, ζούσε στο Παρίσι παρακολουθούσε κάποιους από τους ασθενείς του διάσημου Βιεννέζου επιστήμονα. Διατηρούσε φιλικές σχέσεις με την κοινή τους γνωστή, την «Πριγκίπισσα της Ψυχανάλυσης», Marie Bonaparte, η οποία έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ζωή των δύο ανδρών. Σε όλη του τη σταδιοδρομία προσπάθησε να απαντήσει στο ίδιο ερώτημα που απασχολούσε και τον Freud για το «ποιά είναι η ανθρώπινη υπόσταση;»
Γεννήθηκε στη νήσο Λέσβο και μεγάλωσε στη Σμύρνη. Απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της γαλλικής πρωτεύουσας, εξειδικεύτηκε στη νευρολογία και την ψυχιατρική.
Μετά την 12χρονη ολοκλήρωση των σπουδών του και αφού είχε εφεύρει μαζί με συναδέλφους του ένα εργαλείο (τρυπανάκι) για την επέμβαση του εγκεφάλου, επέστρεψε στην Αθήνα ιδρύοντας μια από τις πρώτες ψυχιατρικές κλινικές. Η ίδρυση της έγινε σε ένα από τα παλαιότερα και μεγαλύτερα δημόσια νοσοκομεία, τον  Ευαγγελισμό, χρησιμοποιώντας την πρωτοπόρο για την εποχή -σε παγκόσμιο επίπεδο- ναρκοαναλυτική μέθοδο.
Σύντομα, απέκτησε διεθνή φήμη προσελκύοντας στο ιδιωτικό του ιατρείο, διάσημους πελάτες, μεταξύ των οποίων τον Γάλλο φιλόσοφο, λογοτέχνη και νομπελίστα Albert Camus. Ακόμη, τον Αμερικανό συγγραφέα και νομπελίστα William Faulkner και τον διάσημο Έλληνα κροίσο Aριστοτέλη Ωνάση.
Παρά τις δελεαστικές προτάσεις που του έγιναν να αναλάβει τη διεύθυνση σημαντικών ιατρικών ιδρυμάτων στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, εκείνος αρνήθηκε γιατί ήθελε να εξασκήσει την επιστήμη του στην Ελλάδα.
Ωστόσο, διετέλεσε καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού, μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας και μέλος της Λεγεώνας της Τιμής, ενώ δίδαξε και σε αμερικανικά πανεπιστήμια, ως επισκέπτης καθηγητής.

Παράλληλα με την ακαδημαϊκή και την ιατρική του καριέρα και τις εκτενείς δημοσιεύσεις του στα ελληνικά, γαλλικά και γερμανικά, ανέπτυξε αξιόλογη πολιτιστική δράση, καθώς είχε υψηλή πνευματικότητα και αγαπούσε την τέχνη.

Υπήρξε ο ιδρυτής της Ελληνογαλλικής Πνευματικής Ένωσης και Πρόεδρος της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης, με στόχο την προώθηση πολιτιστικών ανταλλαγών. Οι στοχαστικές του ομιλίες, καθώς και οι προσωπικότητες που προσείλκυε στις διαλέξεις του, προκαλούσαν πάντα θαυμασμό.

Τεύκρος Ανθίας Του Παντελή Βουντούρη

Ιστορίες από το περιθώριο του λογοτεχνικού κανόνα.
Τεύκρος Ανθίας (πενήντα χρόνια από τον θάνατό του).
Στα 1929, ένα χρόνο μετά την αυτοκτονία του Καρυωτάκη και εφτά μετά τη μικρασιατική καταστροφή, κυκλοφόρησε στην Aθήνα η πρώτη ποιητική συλλογή του Tεύκρου Aνθία (1903-1968): «Tα σφυρίγματα του αλήτη». Με το βιβλίο αυτό ο νεαρός κύπριος δάσκαλος Ανδρέας Παύλου (αυτό ήταν το πραγματικό όνομά του) από το χωριό Κοντέα της επαρχίας Αμμοχώστου, βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο της αθηναϊκής πνευματικής ζωής. Ο Ανθίας πριν καταλήξει στην ελληνική πρωτεύουσα είχε εργαστεί στη Σπάρτη (1924-1925) όπου και εξέδιδε το περιοδικό Φλόγα, και στο Σκλαβοχώρι της Λακωνίας (1925-1926). Το 1927 έφτασε στην Αθήνα, φτωχός και ανέστιος –όπως αναφέρουν οι βιογράφοι του– και προσχώρησε στους «Βοημούς [δηλαδή Μποέμ] του Μπαγκείου». Το Μπάγκειο, όπως εξηγεί ο Κώστας Στεργιόπουλος, ένα υπόγειο λουκουματζίδικο στην Ομόνοια, είχε γίνει το στέκι των περιθωριακών νεοσυμβολιστών ποιητών της εποχής, οι οποίοι προσπαθούσαν «να συνταιριάσουν τις διάχυτες τάσεις του μπωντλαιρισμού, του μποεμισμού και του αλητισμού με τις αριστερές ιδέες. Αυτά ακριβώς τα στοιχεία κατόρθωσε να εκφράσει, την πιο κατάλληλη στιγμή, με τα Σφυρίγματα του αλήτη ο Ανθίας.

Αλήτη! Απόψε είν' η βραδιά τόσο καλή, τόσο καλή.
Μπορείς να πας να κοιμηθείς σ' ένα παγκάκι, Αλήτη!
Πλάτυνε η Σκέψη τη ζωή τόσο πολύ, τόσο πολύ,
πόκανε ο άνθρωπος τη Γη κι όλο το Σύμπαν: σπίτι.
Δεν έχεις δάκρυα να θρηνείς, ούτε κουράγιο να πονείς,
ούτε κραυγές υστερικές να βγάνεις πέρα ως πέρα.
Είσ' ένα κύμα σιωπηλό μιας τρικυμίας παντοτινής,
που γαληνεύει ανήσυχα στην ήσυχην εσπέρα
[...]
Η συγκεκριμένη συλλογή, η οποία παρά τα πολλά ποιητικά ψεγάδια της (ίσως και εξαιτίας αυτών) διαβάστηκε και αγαπήθηκε πολύ, εισάγει ουσιαστικά το θέμα και το πνεύμα του «αλητισμού» στη νεοελληνική ποίηση· θέμα που θα εξελιχθεί στα αμέσως επόμενα χρόνια σε συρμό, όταν θα αρχίσουν να κυριαρχούν δύο διάσημοι συγγραφείς: ο Νορβηγός Kνουτ Xάμσουν και ο Ρώσος Μαξίμ Γκόρκι.
Το 1930 ο Aνθίας επιστρέφει στην Kύπρο, οργανώνεται στο κομμουνιστικό κόμμα∙ τότε ΚΚΚ (αργότερα, το 1941, πρωτοστατεί στην ίδρυση του ΑΚΕΛ) και αναπτύσσει έντονη επαναστατική δράση, η οποία του στοίχισε διώξεις και φυλακίσεις από το αποικιακό καθεστώς, τόσο κατά την περίοδο της παλμεροκρατίας όσο και στα χρόνια του ένοπλου εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Ο Ανθίας, ύστερα από την επιστροφή του στην Κύπρο, ακολούθησε μιαν αδιέξοδη μάλλον ποιητική διαδρομή. Εξέδωσε περισσότερες από είκοσι ποιητικές συλλογές, ένα μυθιστόρημα (Μπλακ Μαρία Νο 1, 1934), αρκετά θεατρικά (τρία από αυτά απευθύνονται σε παιδιά), και ένα βιβλίο με λαογραφικό περιεχόμενο (Η ζωντανή Κύπρος, 1941). Αναλώθηκε στην υπηρεσία μιας προγραμματικής και επικαιρικής ποίησης, στην οποία προσπάθησε να ενσωματώσει τη μαρξιστική ιδεολογία του, τις ανθρωπιστικές αρχές του, τον φλογερό πατριωτισμό του και τον έρωτά του για την Ελλάδα. Aναμφισβήτητα το πιο αξιόλογο έργο του παραμένουν Tα σφυρίγματα του αλήτη.